Mình là người đi theo "trường phái data", tức là đưa ra quyết định về chiến lược kinh doanh, marketing hay điều hành quản trị dựa trên dữ liệu chứ không dựa trên cảm tính. Mỗi doanh nghiệp mình quản lý hay cố vấn đều thu thập rất nhiều dữ liệu. Ví dụ, tệp khách hàng, nguồn gốc khách hàng, sản phẩm yêu thích, giá cả, hiệu quả giá, sở thích về nội dung, năng lực nhân viên, chi phí không tối ưu, thời gian đạt kết quả, rủi ro và dự báo. Hầu như số liệu nào mình cũng có vì tất cả đều quan trọng. Một số liệu thu thập "bằng cơm", một số liệu thu thập tự động nhờ công nghệ. Có số liệu được phân loại và phân tích sẵn, có cái thì chờ cần mới đem ra phân tích.
Tuy nhiên, không phải tất cả dữ liệu đều sử dụng mỗi ngày. Có những thứ chỉ nằm đó và cảnh báo khi gặp nguy hiểm.
Hãy ví dụ khi bạn leo lên xe đi làm mỗi ngày. Bạn chỉ cần liếc qua cái Dashboard là biết ngay xăng còn bao nhiêu, hoặc tốc độ xe đang chạy. Đó là những thứ bạn muốn thấy khi leo lên xe. Những thứ như áp suất lốp, dầu nhớt, chất lượng khí thải, hay bao nhiêu km nữa phải đi bảo dưỡng không phải là dữ liệu cần hàng ngày. Bạn cũng không cần một AI hay trợ lý ảo nào lải nhải với bạn những thông tin đó mỗi khi bạn leo lên xe. Bạn chỉ cần chúng khi bắt tay vào một cuộc đua và cần thông tin để đưa ra quyết định chiến lược.
Chiếc xe máy hay xe hơi của mình cũng vậy. Chỉ cần lướt mắt lên màn hình 1-2 giây là thấy xăng còn bao nhiêu, tốc độ bao nhiêu. Đó là những thứ thực sự cần thiết lúc đó. Đôi khi, chỉ cần thấy xe còn chạy là đủ. Mình không quan tâm xăng cộ hay tốc độ, nhưng mọi dữ liệu khác bên trong vẫn sẵn sàng khi cần đưa ra quyết định. Mình biết mình đang trong một cuộc đua. Không hẳn đua với ai, mà đôi khi là đua với chính mình, với các mục tiêu, mong muốn, lộ trình mà mình đề ra.
Mình có hàng chục Thành Viên Hội Đồng của Group Bên Trong Ngành Cưới. Với mỗi thành viên, mình chỉ cần vài giây đến 1 phút để lướt mắt qua Dashboard là thấy ngay họ đang hoạt động thế nào. Hiệu quả marketing của họ ra sao, chất lượng bán hàng, chất lượng nhân sự, quy trình trải nghiệm dịch vụ và những thứ quan trọng khác có duy trì tốt hay không. Có tín hiệu cảnh báo nào không, có tiềm năng phát triển ở phân khúc khách nào, khu vực nào, sản phẩm nào, kênh bán hàng và kênh marketing nào. Tất cả chỉ cần vài giây lướt qua là thấy. Khi cần đưa ra quyết định chiến lược, data luôn sẵn sàng để tổng hợp, phân tích, so sánh và đo lường.
Một số thành viên hội đồng đã có công cụ để thu thập data từ trước, nên khi triển khai các kế hoạch, các chiến lược rất nhanh và hiệu quả. Một số thì vẫn rị mọ, lúc có lúc không vì họ chưa ý thức được data dùng để làm gì.
Một quy trình thu thập, hay mỗi data thu thập được đều có mục đích rõ ràng. Mục đích chính là để tăng hiệu quả kinh doanh, tăng trải nghiệm dịch vụ khách hàng, chứ không phải để báo cáo. Ví dụ, nhìn số lượng khách hàng ở từng nguồn, từng kênh marketing, kênh bán hàng, ta sẽ biết được chất lượng marketing và trải nghiệm chăm sóc khách hàng. Ta sẽ biết cần làm gì. Nhưng vào hành vi từng tệp khách hàng, ta sẽ có chiến lược để đánh vào tệp khách hàng đó.
Vậy thì không chỉ Thành Viên Hội Đồng và mình, mà cả nhân viên của họ cũng cần ý thức rằng: Quy trình thu thập data chỉ là công cụ, không phải mục đích. Nhân viên chỉ thu thập data hiệu quả nếu họ thực sự hiểu mục đích. Tuy nhiên, chính nhiều người chủ còn không hiểu mục đích thì sao nhân viên hiểu được.
Ngày nay nhiều người lạm dụng từ Chiến Lược, lạm dụng từ Bí Quyết. Họ chém về đủ thứ ý tưởng, kiến thức, phương pháp với chiêu trò trending. Thế nhưng khi hỏi về số liệu, bằng chứng để đo lường và chứng minh hiệu quả thì hầu như không ai trả lời được.
Mình từng tiếp xúc nhiều bạn tìm đến với mình sau khi đi qua các khóa học lùa gà về làm giàu, chiến lược, marketing và bán hàng. Khi hỏi về bất cứ số liệu nào cũng đều không có, không biết, không tổng hợp. Thậm chí có những cái cơ bản nhất là chi phí và doanh thu mà có người còn không nắm chính xác. Vậy quản trị là quản trị cái gì? Chiến lược là chiến lược cái gì?
Có người nói với mình rằng: "Em không học đi quản trị, em đi học xây dựng thương hiệu cá nhân." Xây dựng cái gì cũng phải có mục đích cụ thể, mục tiêu rõ ràng, phải có lộ trình, phải có đo lường và điều chỉnh để đảm bảo đúng kế hoạch. Để đo lường thì phải cần dữ liệu, cần data. Nếu học xây dựng thương hiệu cá nhân mà không có lộ trình, mục tiêu hay số liệu để đo lường và ra quyết định thì chắc chắn người dạy bạn chỉ đang đo doanh số từ việc lùa gà của họ thôi.